ประวัติความเป็นมาของร่มบ่อสร้าง
หลวงพ่ออินถา
พระผู้สร้างตำนานหมู่บ้านทำร่มบ่อสร้าง หนึ่งในตำนานเล่าขานเรื่องราวเกี่ยวกับที่มาของร่มล้านนา
หรือ ร่มบ่อสร้าง โดย พ่อน้อยศรีนวล ต๊ะแสง
เมื่อประมาณเกือบสองร้อยปีมาแล้ว มีพระภิกษุรูปหนึ่ง ชื่อพระอินถา
(นามฉายาไม่ปรากฏ) อยู่สำนักวัดบ่อสร้าง พระคุณเจ้าองค์นี้ปฏิบัติธรรมด้วยการเดินธุดงค์อยู่เป็นประจำ
ไม่เคยอยู่กับวัด ท่านมีนิสัย ชอบดู ชอบฟัง ชอบศึกษาขนมธรรมเนียมประเพณีในถิ่นต่างๆ
ไปเรื่อยจนท่านได้พบเห็นถิ่นต่างๆ ที่ไม่มีใครได้พบเห็นในสมัยนั้น
จนครั้งหนึ่งท่านได้ธุดงค์ไปทางทิศเหนือซึ่งใกล้กับพม่า ท่านไปคราวนั้นนาเป็นเวลาหลายปี
ทั้งนี้เป็นเพราะท่านได้ธุดงค์ใกล้กับชายแดนพม่า ผู้ที่มาทำบุญตักบาตรมักจะเป็นคนไทยและพม่ารวมกันเพราะใกล้ชายแดน
วันหนึ่ง ขณะที่ท่านฉันอาหารเช้าอยู่นั้น
ได้มีชาวพม่าใจบุญคนหนึ่งนำกลดมาถวาย เพราะเห็นว่าท่านไม่กลด
หลังจากท่านให้พรแก่ชาวพม่าผู้ถวายแล้วท่านก็ถามชาวพม่าว่า
กลดนี้ทำขึ้นเองหรือ ชาวพม่าตอบว่าเป็นฝีมือของเขาเองที่ทำขึ้นมาถวาย
แล้วท่านก็ถามที่อยู่ของพม่าคนนั้นซึ่งไม่ไกลอยู่ที่ท่านพักอยู่เท่าไหร่
เดินทางไปกี่วันก็ถึง เมื่อชาวพม่ากลับไปแล้ว ท่านก็นำกลดขึ้นมาพิจารณาดูว่า
เขาทำกันอย่างไร จึงสะดวกในการใช้และป้องกันได้ทั้งแดดและฝนด้วย
ดังนั้นท่านจึงตัดสินใจเดินทางเข้าประเทศพม่าทันที เพราะท่านตั้งใจว่าจะต้องไปศึกษาวิธีทำกลดนี้ให้ได้
พอไปถึงที่พม่าทำกลดนั้น ท่านได้เห็นชาวบ้านทำร่มใช้กางกันแดดกันฝนได้
ซ้ำยังได้เห็นร่มขนาดใหญ่ที่เรียกว่า เป็นร่มพิธีสำหรับใช้งานต่าง
ๆ ทางศาสนาด้วย แต่ร่มเหล่านี้ทำด้วยกระดาษสาทั้งสิน ติดด้วยยางแล้วทาด้วยน้ำมันเพื่อกันแดดและฝน
ท่านจึงได้ถามชาวบ้านดูว่า การทำร่มนี้มีอุปกรณ์อะไรบ้าง ชาวบ้านก็อธิบายให้ท่านตั้งแต่ต้นจนถึงวิธีทำกระดาษสา
เมื่อท่านได้ไปดูแล้ว ท่านก็บันทึกไว้เป็นขั้นตอนจนเสร็จแล้วคิดจะเอามาทำที่บ้านเพราะอุปกรณ์ต่างๆ
ทางบ้านเราก็มีพร้อมทุกอย่างหาได้ไม่ยาก ต่อจากนั้นท่านก็เดินทางกลับ
พอถึงวัดท่านก็หาอุปกรณ์ต่างๆ ตามที่บันทึกมา
และชักชวนชาวบ้านช่วยกันหาและสอนวิธีทำทุกอย่าง เพื่อให้เกิดความสามัคคีภายในหมู่บ้าน
พระอินถาได้กระจายชิ้นส่วนต่างๆของร่มให้กับชาวบ้านเพื่อทดลองทำชาวบ้านแต่ละบ้านไม่มีบ้านใดที่จะรับทำทีเดียว
ทั้งหมด แต่จะรับทำเฉพาะขั้นตอน ดังนั้นที่บ้านบ่อสร้างเองไม่ได้ทำอุปกรณ์ในการทำร่มทั้งหมด
มีหมู่บ้านใกล้เคียงทำวัสดุต่างๆ เช่น
- กระดาษสา ทำที่ บ้าน ต้นเปา อำเภอสันกำแพง
- ด้ามร่ม ทำที่ บ้านเหล่า อำเภอสันกำแพง
- ด้ามร่ม ทำที่ บ้านออน อำเภอสันกำแพง
- ด้ามร่ม ทำที่ บ้านแม่ฮ้อยเงิน
อำเภอดอยสะเก็ด
- ซี่ร่มและโครงร่ม ทำที่ บ้านสันต้นแหน
อำเภอดอยสะเก็ด
- และนำมาประกอบกัน ปิดกระดาษร่ม
(หุ้มร่ม) ลงสี ที่บ้านบ่อสร้าง อำเภอสันกำแพง
ท่านได้สั่งผู้ชายไปหาเปลือกต้นสา
มาต้มให้เปื่อย และล้างให้สะอาด เลือกเอาที่อ่อน ทุบให้ละเอียดแล้วใช้ผ้าเป็นแบบพิมพ์ซึ่งใช้ผ้าฝ้ายทอห่างๆ
มีอ่างน้ำด้วยไม้สัก ในอ่างน้ำจะมีพอประมาณ แล้วเอาพิมพ์ผ้าวางลงในอ่าง
เอาสาที่ทุบละเอียดแล้วมาละลายลงในพิมพ์ กวนให้แตกทั่วพิมพ์
ยกขึ้นไปตากแดด พอแห้งก็ทำเป็นกระดาษสาได้ ในการนี้ท่านให้ผู้หญิงเป็นคนทำเพราะผู้หญิงเป็นผู้มีความเพียร
ละเอียดกว่าผู้ชาย เหมือนกับในพม่าเขาก็ใช้ผู้หญิงเหมือนกัน
|